Белгілер бойынша: балаңыздан нені байқадыңыз?

Ұмада аталық без сезілмейді

Аталық без кейде ұмада болып, кейде жоғары (шапқа) тартылса, бұл көбіне ретрактильді аталық без. Аталық без ұмада ешқашан көрінбесе және сезілмесе, баланы балалар урологына көрсетіңіз.

• Ұмаға түспеген аталық без (крипторхизм) Аталық без ұмаға түспесе: қашан өздігінен түсуі мүмкін, ота неге 6–12 айлықта ұсынылады, қолға білінбейтін аталық безде не істеледі.
• Ретрактильді аталық без: жоғары тартылатын «ұялшақ» без Суықта немесе ұстағанда жоғары тартылатын, бірақ ұмаға түсіруге болатын аталық без: неге көбіне қалыпты және неге жыл сайын тексеру керек.

Ұмада ауыртпайтын ісіну немесе түйін

Ауыртпайтын ісіну немесе түйін әдетте шұғыл жағдай емес, бірақ баланы жақын арада балалар урологына көрсету керек. Ісіну кенеттен қатайып, ауыра бастаса, орнына түспесе немесе бала құсса, бұл қысылған шап жарығы болуы мүмкін: дереу шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.

• Аталық без қосалқысының кистасы және сперматоцеле: аталық бездің үстіндегі ауырсынусыз томпақ Аталық бездің үстіндегі ауырсынусыз, жұмсақ томпақ: аталық без қосалқысының кистасы деген не, УДЗ не үшін керек, неге бақылау жеткілікті, қашан ота жасалады.
• Гидроцеле: ұмада сұйықтық жиналуы Нәрестелерде ұманың сұйықтықтан ісінуі: неге көбіне өздігінен өтеді, шап жарығынан айырмашылығы, қашан ота қажет.
• Балалар мен жасөспірімдердегі варикоцеле: дәрежелері және емі Жасөспірім ұл балаларда ұма веналарының кеңеюі: дәрежелері, аталық бездің өсуін бақылау, ота қашан қажет және қай әдіс таңдалады.
• Балалардағы шап жарығы Бала жылағанда шабында шығатын томпақ: неге пайда болады, қысылған жарықты қалай тануға болады және неге отаны кешіктіруге болмайды.
• Балалардағы аталық бездің ісігі: ұмадағы ауырсынусыз түйін Жыныстық жетілуге дейінгі ұл балалардағы аталық бездің ісігі: ауырсынусыз түйін, дәрігерге қаншалықты тез бару керек, УДЗ және АФП, безді сақтайтын ота.

Жасөспірімнің ұмасында кеңейген веналар

• Балалар мен жасөспірімдердегі варикоцеле: дәрежелері және емі Жасөспірім ұл балаларда ұма веналарының кеңеюі: дәрежелері, аталық бездің өсуін бақылау, ота қашан қажет және қай әдіс таңдалады.

Сүндет терісі артқа ашылмайды

• Фимоз: сүндет терісі ашылмаса Балаларда сүндет терісінің ашылмауы көбіне қалыпты жағдай. Қашан емдеу керек, кремді қалай қолданады, неге күшпен ашуға болмайды.
• Баланопостит: жыныс мүшесі басы мен сүндет терісінің қабынуы Баланың жыныс мүшесі ұшының қызаруы, ісінуі, ірің бөлінуі: себептері, үйдегі күтім, қашан антибиотик керек, сүндеттеу қашан талқыланады.
• Склероатрофиялық лихен (BXO): сүндет терісінің ақ, тыртықты тарылуы Ұл балаларда сүндет терісінің ағарып, қатаюы және тыртықты тарылуы: склероатрофиялық лихен белгілері, неге сүндеттеу ұсынылады, меатостеноз қаупі.

Зәр шығару тесігі жыныс мүшесінің ұшында емес

• Гипоспадия: зәр шығару тесігінің төмен орналасуы Гипоспадия деген не, түрлері, «туа сүндетті» болып көрінетін баланы неге сүндеттеуге болмайды, отаның ең қолайлы мерзімі және нәтижелері.
• Эписпадия: зәр шығару өзегінің үстіңгі жағынан ашық болуы Балалардағы эписпадия: ұлдар мен қыздардағы белгілері, экстрофиямен байланысы, зәр ұстамау және хирургиялық түзету.

Жыныс мүшесі кішкентай көрінеді

• Жасырын жыныс мүшесі Жыныс мүшесі кішкентай көрінеді, бірақ шын мәнінде қалыпты: себептері, микропенистен айырмашылығы, сүндеттеуді неге кейінге қалдырады, ота қашан керек.
• Микропенис: қалыпты өлшемнен айырмашылығы, диагностикасы және емі Ұл баланың жыныс мүшесінің жасқа сай қалыпты өлшемі, оны дұрыс өлшеу, микропенистің жасырын жыныс мүшесінен айырмашылығы және емі.

Жыныс мүшесі қисық

• Балаларда жыныс мүшесінің туа біткен қисаюы және бұралуы Жыныс мүшесінің туа біткен қисаюы және өз осінен бұралуы: қандай дәрежесі қалыпты, түзету қашан талқыланады.
• Гипоспадия: зәр шығару тесігінің төмен орналасуы Гипоспадия деген не, түрлері, «туа сүндетті» болып көрінетін баланы неге сүндеттеуге болмайды, отаның ең қолайлы мерзімі және нәтижелері.

Сүндеттеуден кейін мәселе пайда болды

Сүндеттен кейін 10 минут басып тұрғанда тоқтамайтын қан кету немесе баланың кіші дәретке бара алмауы шұғыл жағдай: дереу шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.

• Сүндеттен кейінгі асқынулар және оларды түзету Сүндеттен кейінгі қан кету, меатостеноз, тері көпірлері, аз не көп кесілген тері, жасырын жыныс мүшесі: қайсысы қалыпты жазылу, қайсысы түзетуді қажет етеді.
• Меатостеноз: зәр шығару тесігінің тарылуы Сүндеттеуден кейін зәр ағыны жіңішке, жоғары бағытталса, кіші дәретте ауырсыну болса: меатостеноз белгілері және шағын түзету отасы (меатотомия).

Түнде төсекке зәр жібереді

• Түнгі энурез (түнде төсекке зәр жіберу) 5 жастағы және одан үлкен бала түнде төсекке зәр жіберсе: неге болады, емді қашан бастау керек, энурез оятқышы, десмопрессин және үйде не істеуге болады.
• Энурез оятқышы: ата-аналарға арналған нұсқаулық Түнгі энурезде оятқыш құрылғы: кімге сай келеді, алғашқы түндер, ата-ананың рөлі, күнделік, нәтижені қашан күту және энурез қайталанса не істеу керек.

Күндіз зәрін ұстай алмайды

• Күндізгі зәр ұстамау және жиі зәр шығару Дәретханаға үйренгеннен кейінгі күндізгі зәр ұстамау, кенеттен зәр шығару қажеттілігі, зәрді ұстау үшін отыра қалу: себептері, тексеру, уротерапия.
• Іш қату және қуық: қатар кездесетін қиындықтар Іш қату неге зәр ұстамауға және зәр шығару жолдарының инфекциясына әкеледі, баланың іш қатуын қалай танып, қалай емдеуге болады.
• Қыздардағы эктопиялық несепағар: қалыпты зәр шығарумен қатар үздіксіз тамшылау Қыз бала қалыпты зәр шығарады, бірақ іш киімі күні бойы дымқыл: эктопиялық несепағардың белгілері, бүйректің қосарлануымен байланысы, тексеру және емі.
• Күлгенде зәр ұстамау: бала күлгенде су болып қалса Бала тек күлгенде су болады және қуық толық босайды: күлгенде зәр ұстамаудың себебі, тексеру, уротерапия және дәрімен емдеудің орны.

Жиі кіші дәретке барады, бірақ іш киімі құрғақ қалады

• Балалардың жиі зәр шығаруы: күндізгі поллакиурия Бала күндіз сағат сайын дәретханаға барады, бірақ киімін суламайды, ауырсыну жоқ: поллакиурия деген не, диабет пен инфекция қашан тексеріледі.
• Күндізгі зәр ұстамау және жиі зәр шығару Дәретханаға үйренгеннен кейінгі күндізгі зәр ұстамау, кенеттен зәр шығару қажеттілігі, зәрді ұстау үшін отыра қалу: себептері, тексеру, уротерапия.
• Іш қату және қуық: қатар кездесетін қиындықтар Іш қату неге зәр ұстамауға және зәр шығару жолдарының инфекциясына әкеледі, баланың іш қатуын қалай танып, қалай емдеуге болады.

Қыз бала кіші дәретке барғаннан кейін іш киімі суланады

• Қыз балалардағы вагиналды рефлюкс: зәр шығарғаннан кейін тамшылау Қыздың іш киімі зәр шығарғаннан кейін ылғал қалады: вагиналды рефлюкс деген не, дұрыс отыру қалай көмектеседі, басқа себепті қашан іздейді.
• Қыз балаларда кіші жыныс еріндерінің бітісуі (синехия) Кішкентай қыз балаларда жыныс еріндерінің бітісуі: неге пайда болады, қашан емдеу керек, кремді қалай қолдану және неге күшпен ажыратуға болмайды.
• Күндізгі зәр ұстамау және жиі зәр шығару Дәретханаға үйренгеннен кейінгі күндізгі зәр ұстамау, кенеттен зәр шығару қажеттілігі, зәрді ұстау үшін отыра қалу: себептері, тексеру, уротерапия.
• Қыздардағы эктопиялық несепағар: қалыпты зәр шығарумен қатар үздіксіз тамшылау Қыз бала қалыпты зәр шығарады, бірақ іш киімі күні бойы дымқыл: эктопиялық несепағардың белгілері, бүйректің қосарлануымен байланысы, тексеру және емі.

Дене қызуы көтеріледі, зәр шығарғанда ашып ауырады

Қызу 3 айға толмаған нәрестеде болса немесе бүйір ауырса, құсу, әлсіздік болса, сол күні дәрігерге қаралыңыз. Зәр талдауы мен бактериологиялық себіндісі мүмкіндігінше антибиотиктен бұрын алынады.

• Балалардағы зәр шығару жолдарының инфекциясы Балалардағы зәр шығару жолдары инфекциясының жасқа қарай белгілері, зәр сынамасын дұрыс алу, емі және кімге қосымша тексеру керек.
• Пиелонефрит: балалардағы бүйрек инфекциясы Балалардағы дене қызуы көтерілетін бүйрек инфекциясы: белгілері, емнің ұзақтығы, бүйрек тыртығының қаупі және қандай тексерулер қажет екені.
• Қуық-несепағар рефлюксі (ҚНР): зәрдің бүйрекке кері ағуы Балаларда зәрдің қуықтан бүйрекке кері ағуы: дәрежелері, инфекция мен бүйрек тыртығының қаупі, антибиотикпен алдын алу, эндоскопиялық және ашық ем.

Зәр шығару жолдарының инфекциясы қайталанады

• Қуық-несепағар рефлюксі (ҚНР): зәрдің бүйрекке кері ағуы Балаларда зәрдің қуықтан бүйрекке кері ағуы: дәрежелері, инфекция мен бүйрек тыртығының қаупі, антибиотикпен алдын алу, эндоскопиялық және ашық ем.
• Іш қату және қуық: қатар кездесетін қиындықтар Іш қату неге зәр ұстамауға және зәр шығару жолдарының инфекциясына әкеледі, баланың іш қатуын қалай танып, қалай емдеуге болады.
• Балалардағы зәр шығару жолдарының инфекциясы Балалардағы зәр шығару жолдары инфекциясының жасқа қарай белгілері, зәр сынамасын дұрыс алу, емі және кімге қосымша тексеру керек.

Зәрде қан көрінеді

Зәрде қан ұйындысы болса, бала кіші дәретке бара алмаса, қатты ауырсыну болса немесе қан жарақаттан кейін пайда болса, дереу шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.

• Баланың зәрінде қан (гематурия) Нәрестенің немесе баланың зәрі қызыл, қызғылт не қоңыр болса: бұл шынымен қан ба, себептері, қандай тексеру керек және қашан шұғыл қаралу қажет.
• Балалардағы бүйрек тасы Балалардағы бүйрек пен несепағар тастары: белгілері, неге әр балаға зат алмасу тексерісі керек, тастың түсуі, ESWL, эндоскопиялық және тері арқылы ем.
• Балаларда бүйрек тасын емдеу әдістері: салыстыру Балаларда бүйрек пен несепағар тасын емдеу: бақылау, дәрі, ESWL, уретероскопия және RIRS, мини-PNL. Тастың өлшемі мен орнына қарай салыстыру.
• Балалардағы жыныс мүшелерінің жарақаттары: ұма, жыныс мүшесі, бұтаралық Ұмаға соққы, сыдырма ілгек жарақаты, қыз баланың бұтаралыққа құлауы: қай жарақаттар үйде өтеді, қашан бірден шұғыл көмекке бару керек.
• Вильмс ісігі (нефробластома): баланың ішіндегі түзілім Вильмс ісігі балаларда ең жиі кездесетін бүйрек ісігі. Ата-ана нені байқайды, неге кешіктірмей балалар онкология орталығына бару керек.

Зәр ағыны әлсіз немесе тамшылап шығады

Жаңа туған немесе емшектегі ұл баланың зәр ағыны әлсіз болса, қуығы толып тұрса немесе дене қызуы көтерілсе, сол күні дәрігерге қаралыңыз.

• Артқы уретра клапаны (PUV) Ұл балаларда уретраны бітейтін туа біткен тін қатпарлары: жүктілік кезіндегі және туылғаннан кейінгі белгілері, эндоскопиялық абляция және өмір бойы бақылау.
• Меатостеноз: зәр шығару тесігінің тарылуы Сүндеттеуден кейін зәр ағыны жіңішке, жоғары бағытталса, кіші дәретте ауырсыну болса: меатостеноз белгілері және шағын түзету отасы (меатотомия).
• Нейрогенді қуық: қуық қызметінің жүйкеге байланысты бұзылуы Омыртқаның туа біткен жарығы (spina bifida) мен жүйке жүйесінің басқа ауруларындағы қуық: бүйректі қорғау, катетерлеу, дәрі-дәрмек және хирургиялық ем.
• Ұл балалардағы уретра стриктурасы: әлсіз зәр ағыны және күшену Ұл балалардағы зәр шығару өзегінің тыртықпен тарылуы: әлсіз ағын, күшену, себептері (гипоспадия отасы, жарақат), тексеру және емдеу әдістері.

УДЗ-де бүйрек кеңейген

• Гидронефроз: балаларда бүйректің кеңеюі Жүктілік кезінде немесе туғаннан кейін УДЗ-де бүйректің кеңеюі нені білдіреді, қашан бақылау жеткілікті, қашан тексеру мен ота қажет.
• Түбекше-несепағар сегментінің тарылуы (ТНС обструкциясы) Балаларда ота қажет ететін гидронефроздың ең жиі себебі: белгілері, MAG3/DTPA арқылы диагноз қою, пиелопластика қашан қажет.
• Мегауретер: несепағардың кеңеюі Балаларда несепағардың кеңеюі: түрлері, неге көбіне өздігінен жақсарады, қашан антибиотикпен профилактика мен ота қажет.
• Жүктілік кезінде балалар урологының кеңесі: ұрықтың УДЗ-ында бүйрек немесе зәр жолдарындағы өзгеріс Жүктілік УДЗ-ында гидронефроз немесе зәр жолдарындағы басқа өзгеріс: кімге уролог кеңесі керек, онда не талқыланады, туғаннан кейін не істеледі.

УДЗ-де жалғыз, кисталы немесе әдеттен тыс жерде орналасқан бүйрек

• Балалардағы жалғыз қызмет атқаратын бүйрек Баланың бір бүйрегі бар не тек біреуі қызмет атқарады: себептері, сау бүйректің өсуі, жыл сайын қысым мен зәрді тексеру, спорт туралы кеңестер.
• Мультикистозды дисплазиялық бүйрек (МКДБ) Жүктілік кезінде кисталарға толы, қызметі жоқ бүйрек табылса: бұл нені білдіреді, неге әдетте ота қажет емес және жалғыз бүйректі қалай сақтау керек.
• Эктопиялық бүйрек: жамбас қуысындағы бүйрек және айқасқан эктопия Бүйрек өз орнында емес, жамбас қуысында немесе қарсы жақта орналасқан: неге көбіне зиянсыз, қандай тексеру керек, қашан емдейді.
• Таға тәрізді бүйрек: балаларда бүйректердің бітісуі Екі бүйректің төменгі ұштарымен бітісуі: қалай анықталады, қандай мәселелермен қатар жүреді, қашан бақылау, қашан ота керек.

Іш қабырғасының немесе қуықтың туа біткен ақауы

• Қуық экстрофиясы: ашық күйде туылатын қуық Балалардағы қуық экстрофиясы: туылғаннан кейінгі алғашқы шаралар, кезеңді хирургиялық ем және өмір бойы бақылау.
• Prune belly синдромы (Игл-Барретт синдромы) Prune belly синдромы: іш бұлшықеттерінің әлсіздігі, ұмаға түспеген аталық бездер, кеңейген зәр шығару жолдары және ұзақ бақылау.

Қыз баланың жыныс еріндері бітісіп немесе қызарып кеткен, не іш киімінде қан дағы бар

• Қыз балаларда кіші жыныс еріндерінің бітісуі (синехия) Кішкентай қыз балаларда жыныс еріндерінің бітісуі: неге пайда болады, қашан емдеу керек, кремді қалай қолдану және неге күшпен ажыратуға болмайды.
• Қыздардағы вульвовагинит: жыныс аймағының қызаруы, қышуы және бөлінді Кішкентай қыздарда жыныс аймағының қызаруы, қышуы және бөлінді: себебі көбіне тітіркену. Гигиена ережелері және талдау қашан қажет.
• Қыздардағы уретра пролапсы: зәр шығару тесігіндегі ісіну және қан дағы Қыздарда зәр шығару өзегінің ішкі қабығының сыртқа шығуы: іш киімдегі қан, сақина тәрізді ісіну, крем мен ваннамен емдеу, ота қашан керек.
• Балалардағы жыныс мүшелерінің жарақаттары: ұма, жыныс мүшесі, бұтаралық Ұмаға соққы, сыдырма ілгек жарақаты, қыз баланың бұтаралыққа құлауы: қай жарақаттар үйде өтеді, қашан бірден шұғыл көмекке бару керек.

Кіндік дымқылданады немесе одан бөлінді шығады

Кіндік айналасы қызарып ісінсе, бөлінді іріңді болса немесе дене қызуы көтерілсе, сол күні дәрігерге қаралыңыз.

• Урахус аномалиялары: кіндіктен сұйықтық бөлінуі Кіндіктен зәр немесе инфекцияға байланысты бөлінді шығуы, кіндік астындағы ісіну: урахус деген не, қандай түрлері бар, қашан бақылау, қашан алып тастау керек.

Жыныс мүшелеріне соққы немесе жарақат

Қатты ауырсыну, ұманың үдей түскен ісінуі, тоқтамайтын қан кету, зәрде қан болса немесе бала кіші дәретке бара алмаса, дереу шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.

• Балалардағы жыныс мүшелерінің жарақаттары: ұма, жыныс мүшесі, бұтаралық Ұмаға соққы, сыдырма ілгек жарақаты, қыз баланың бұтаралыққа құлауы: қай жарақаттар үйде өтеді, қашан бірден шұғыл көмекке бару керек.
• Аталық бездің бұралуы (тестис торсиясы) Бала мен жасөспірімде аталық бездің кенеттен ауыруы: бұралудың белгілері, неге әр сағат шешуші және не істеу керек.

Баланың ішінде томпақ (түзілім) немесе қатаю

Баланың ішінен томпақ (түзілім) немесе қатаю сезсеңіз, кешіктірмей дәрігерге көрсетіңіз.

• Вильмс ісігі (нефробластома): баланың ішіндегі түзілім Вильмс ісігі балаларда ең жиі кездесетін бүйрек ісігі. Ата-ана нені байқайды, неге кешіктірмей балалар онкология орталығына бару керек.
• Гидронефроз: балаларда бүйректің кеңеюі Жүктілік кезінде немесе туғаннан кейін УДЗ-де бүйректің кеңеюі нені білдіреді, қашан бақылау жеткілікті, қашан тексеру мен ота қажет.
• Мультикистозды дисплазиялық бүйрек (МКДБ) Жүктілік кезінде кисталарға толы, қызметі жоқ бүйрек табылса: бұл нені білдіреді, неге әдетте ота қажет емес және жалғыз бүйректі қалай сақтау керек.

Нәрестенің белінде шұңқыр, түк шоғыры немесе томпақ

• Белдегі шұңқырша (сакральды шұңқырша) және бекітілген жұлын: қашан тексеру керек? Нәрестенің беліндегі шұңқырша, түк шоғыры немесе ісік: қандай белгілер тексеруді қажет етеді және бекітілген жұлын қуық пен ішекке қалай әсер етеді.
• Нейрогенді қуық: қуық қызметінің жүйкеге байланысты бұзылуы Омыртқаның туа біткен жарығы (spina bifida) мен жүйке жүйесінің басқа ауруларындағы қуық: бүйректі қорғау, катетерлеу, дәрі-дәрмек және хирургиялық ем.