Үлгіні алу тәсілі неге маңызды?
Бүйректе зәр стерильді болады, бірақ сыртқа шыққанда теріде және жыныс мүшелерінде жүрген бактериялармен ластануы мүмкін. Дұрыс алынбаған үлгіде бактерия «табылады», балаға қажетсіз антибиотик беріледі немесе, керісінше, нақты инфекция байқалмай қалады.
Дәретханаға өзі баратын балаларда
- Қол жуылады.
- Жыныс мүшелері сумен жуылады, сабын мен антисептик қажет емес. Қыз балаларды алдынан артқа қарай жуындырыңыз. Ұл балаларда сүндет терісі еркін артқа ысырылса, абайлап ысырып, аймақты жуыңыз да, кейін орнына қайтарыңыз. Ысырылмаса, күштемеңіз: сыртынан тазалау жеткілікті.
- Бала зәр шығара бастайды, алғашқы үлесі дәретханаға ағады.
- Ортаңғы үлесі стерильді ыдысқа алынады.
- Қалған бөлігі қайтадан дәретханаға.
Нәрестелерде
- Катетер үлгісі: сенімдірек үлгі қажет болғанда, әсіресе жөргек киетін нәрестелерде қолданылатын тәсіл. Медицина қызметкері өте жіңішке катетермен алады. Кейбір жағдайда дәрігер зәрді іштің төменгі бөлігінен жіңішке инемен алады (қасаға үсті аспирациясы).
- Таза ұстап алу тәсілі: нәрестені тамақтандырғаннан кейін 30–60 минуттан соң жөргегін шешіп, жыныс мүшелерін жуып, стерильді ыдысты дайын ұстайды. Нәрестенің ішінің төменгі бөлігі мен беліне жеңіл тигізу зәр шығаруды ынталандырады. Мұндай үлгі талдауға, ал баланың жағдайы мен жергілікті ұсынымдарға қарай себуге де жарамды.
- Зәр жинағыш қапшық: теріге жапсырылатын қапшық. Оңай, бірақ үлгі тез ластанады, сондықтан себу үшін қолданылмайды. Толық теріс нәтиже инфекция ықтималдығын азайтады, ал оң нәтижені катетер үлгісімен тексеру керек.
Себу қалай бағаланады?
Зертхана зәрде өскен бактерияларды санайды. Бір түрлі бактерияның өсуі инфекция бар екенін меңзейді; қандай мөлшер маңызды саналатыны үлгінің қалай алынғанына байланысты. Бірнеше түрлі бактерияның өсуі әдетте үлгінің ластанғанын көрсетеді; бұл жағдайда үлгіні қайта алу керек.
Үлгіні жеткізу
- Үлгі зертханаға 1–2 сағат ішінде жеткізілуі керек.
- Кешіксе, тоңазытқышта (4 °C) 24 сағатқа дейін сақтауға болады.
- Ыдыстың сыртына баланың аты, күні мен уақыты жазылады.
Антибиотикке дейін
Зәр шығару жолдарының инфекциясына күдік болса, үлгі мүмкіндігінше антибиотик бастағанға дейін алынады. Антибиотиктің бір дозасының өзі себу нәтижесін жалған теріс етуі мүмкін. Бала ауыр халде болып, үлгіні тез алу мүмкін болмаса, ем кешіктірілмейді.
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
Зәр үлгісін алу үшін пластик қапшық қолданбау керек: қапшық үлгісінде жалған оң нәтиже жиі болады және оның тек теріс нәтижесінің ғана мәні бар (тест-жолақта лейкоцитарлық эстераза да, нитрит те теріс болса немесе микроскопияда пиурия мен бактериурия болмаса, ЗШЖИ ықтималдығы күрт төмендейді; 3 айға толмаған нәрестеде, ауыр халде немесе симптомдар нәтижеге сәйкес келмесе, себу бәрібір қажет). «Clean catch» үлгісі (мысалы, Quick-Wee ынталандыруымен) талдауға, ал баланың жағдайы мен жергілікті ұсынымдарға қарай себуге де қолданылуы мүмкін; сенімдірек үлгі қажет болғанда, әсіресе дәретханаға бармайтын балаларда, катетер немесе қасаға үсті аспирациясы қолданылады. Дәретханаға баратын балалар ортаңғы үлесті тапсырады. Пиурия: центрифугаланған зәрде көру өрісінде 5-тен көп лейкоцит (25/мкл) немесе центрифугаланбаған зәрде 10 лейкоцит/мкл-ден көп; 2 жасқа дейінгі балаларда нитриттің өзі жеткілікті сезімтал емес. Себу: қызбамен жүретін ЗШЖИ-де 10⁵ КТБ/мл күтіледі, бірақ «clean catch», ортаңғы үлес және катетер үлгілерінде бір микроорганизмнің 10³–10⁴ КТБ/мл өсуі оң деп саналуы мүмкін (дәретханаға бармайтын балада «clean catch» үлгісі оң немесе күмәнді болса, диагноз катетер немесе қасаға үсті үлгісімен расталады; зәр жинағыш қапшық үлгісінің оң себуі диагноз үшін сенімсіз); қасаға үсті аспирациясында кез келген өсу маңызды; 4 айға толмаған қызбасы бар нәрестелерде клиникалық және зертханалық деректер сәйкес келсе, 10³ КТБ/мл шегін алуға болады; аралас өсу ластануды көрсетеді.
Қабылдау кезінде не болады?
- Қажет болса, үлгі клиникада дұрыс тәсілмен алынады.
- Талдау мен себу нәтижелері шағымдармен бірге бағаланады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Талдауда лейкоцит шықты. Бұл инфекция ма?
Әрқашан емес. Лейкоциттер қабыну белгісі, бірақ қыз балаларда сырттан ластану, дене қызуының көтерілуі немесе басқа себептерден де болуы мүмкін. Диагноз шағымдар мен дұрыс алынған үлгіні себу нәтижесі бойынша қойылады.
Себу нәтижесі қашан дайын болады?
Әдетте 2–3 күнде. Дәрігер дене қызуының көтерілуімен жүретін зәр шығару жолдарының инфекциясына күдіктенсе, емді себу нәтижесін күтпей бастайды. Мүмкіндігінше зәр үлгісі антибиотиктің алғашқы дозасына дейін алынады, бірақ бұл қажетті емді кешіктірмеуі керек. Кейін ем себу нәтижесі мен сезімталдыққа қарай түзетіледі.
Тақырыпқа қатысты
- Зәр шығару жолдарының инфекциясы Қуықтың немесе бүйректің инфекциясы (цистит, пиелонефрит), ЗШЖИ Ауру
- Пиелонефрит Дене қызуы көтерілетін зәр шығару жолдарының инфекциясы, бүйректің қабынуы Ауру
- Зәрде қан Гематурия, қызыл немесе қоңыр түсті зәр Ауру
- Зәр шығару жолдарының инфекциясы және қуық-несепағар рефлюксі Дәрігерлерге арналған
- Гематурия және бүйрек тасы Дәрігерлерге арналған
Дереккөздер
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Urinary tract infections.
- Kaufman J et al. Faster clean catch urine collection (Quick-Wee method) from infants: randomised controlled trial. BMJ, 2017.
- Herreros Fernández ML, González Merino N, Tagarro García A, et al. A new technique for fast and safe collection of urine in newborns. Arch Dis Child, 2013.
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: